१३ विद्यालयको परिचय
१३.१ ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
वि.सं. १९८७ देखि नै मानव बस्ती बस्दै आएको नेपालको झण्डै बीच भागमा रहेको ७८ औं जिल्लाको उपनामले परिचित चितवन जिल्लाको अति विकट मानिने तत्कालीन पुरानो पदमपुर गाउँ विकास समिति पूर्व पश्चिम फैलिएर रहेको चुरे पहाडको काखमा रहेको थियो । हाल कालिका नगरपालिकाको साविक पदमपुर गाविसको पूर्व, दक्षिण र पश्चिम तिनतिर चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज  र उत्तरतर्फ नागबेली आकारमा रहेको राप्ती नदीले घेरिएको तत्कालीन अवधिको आफ्नै पृथक कथा थियो । वि.सं. २०५० सालको विशाल बाढीपश्चात् कष्टकर नागरिक जीविका देखेर नेपाल सरकारले जनचाहना अनुरुप त्यो गाविसलाई सम्पूर्ण रुपमा सो ठाउँबाट वि.सं. २०५२ देखि २०६० अवधिभित्र क्रमशः रुपमा स्थानान्तरण गरी वर्तमान स्थानमा व्यवस्थापन गरेको हुनाले यसको राष्ट्रभरिमै छुट्टै पहिचान रहेको छ । हाल यो साविक जुटपानी गाउँ विकास समितिको उत्तरतिर र भरतपुर महानगरपालिकादेखि पूर्वी दिशामा अवस्थित रहेको छ र स्थानान्तरित ठाउँमा पनि पुरानै नामले यसको सबै संरचनाहरू नामाकरण गरिएको छ । 

विद्यालयको संस्थापन इतिहासहरू पुरानै स्थानसँग सम्बन्धित रहेको छ । एकाद् प्रा.वि.मा भएको शिक्षाभन्दा अन्य नि.मा.वि. र मा.वि.को शिक्षाबाट विमुख यस क्षेत्रका जनताहरू उच्च शिक्षा हासिल गर्न अन्यत्र जाने गर्नुपर्दथ्यो । तसर्थ यहाँका स्थापनाकालीन बुद्धिजीवीहरू र समाजसेवीहरूको अथक प्रयासले यस मा.वि.को स्थापना भएको अविष्मरणीय इतिहास रहेको छ । श्री नन्दप्रसाद भट्टराई, श्री डिम्बरराम चौधरी र श्री कृष्ण्बहादुर दंगालज्यूहरूको नेतृत्व र गाविसभरिका आम जनसमुदायको संयुक्त संघर्ष प्रयासबाट तत्कालीन गाउँ विकास समितिको मध्येभाग क्षेत्रको पदमपुर–४ मा नि.मा.वि. सम्मको शिक्षा प्रदान गराउने उद्देश्यले वि.सं. २०२७ साल चैत्र २७ गते एक विद्यालय भवन शिलान्यास गरी पठनपाठन गराउने कार्य शुरु भएको ऐतिहासिक तथ्य अमर छ, अमर रहिरहने छ, यो अनन्तसम्म पनि । संस्थापक शिक्षकको रुपमा प्रधानाध्यापक केदारबहादुर कार्की, श्री रामचन्द्र गुप्ता, श्री हृदयनारायण चौधरी र श्री शिवनारायणप्रसाद शाहज्यूहरू हुनुहुन्थ्यो । 

साविक पदमपुर गाउँ विकास समितिको वडा नं. ४ को जङ्गल छेउको अमलटाँडी भन्ने स्थानमा ऐलानी जग्गामा सानो जोगीको कुटी र बगैँचा समेत रहेको थियो । त्यही कुटीमा एक जना भीमबली बाबा नामका योगी बस्दथे । भीमवली कुटी र भीमवली बाबाप्रति स्थानीय मानिसहरूको उच्च सद्भाव थियो । त्यही स्थानमा स्थापना हुन लागेको विद्यालयको नाम पनि भिमवली बाबाप्रति स्थानीय मानिसहरूको उच्च सद्भाव थियो । त्यही स्थानमा स्थापना हुन लागेको विद्यालयको नाम पनि भीमवली बाबाको नामको अघिल्लो शब्द भीमसँग मिल्ने गरी भीमोदय राख्ने भन्ने सहमति भएको थियो । भीमबहादुर श्रेष्ठ, हठ्ठुराम चौधरी, गोविन्दबहादुर खनाल, तात्कालीन शिक्षा अधिकारी, नन्दप्रसाद भट्टराई, डिम्बरराम चौधरी, हरिप्रसाद मिश्र, झगरुप्रसाद महतो, भवानीप्रसाद पौडेल, सहोदर चौधरी र विकराज भगत रहनुभएको नामाकरण समितिले तत्कालीन अवस्थामा यस विद्यालयको नामाकरण गरेको कुरा विद्यालयको अभिलेखमा उल्लेख भएको पाइन्छ । विद्यालयको लागि आवश्यक पर्ने जग्गा तत्कालीन जिल्ला पञ्चायतमा गाविसको प्रतिनिधित्व गर्दै जिल्ला पञ्चायत सभासद्को रुपमा नेतृत्व गर्ने आदरणीय नन्दप्रसाद भट्टराईले दिपकराज वन्तको ६ कठ्ठा जग्गा  किनेर  चोकबहादुर  थापालाई उपलब्ध गराएर चोकबहादुर थापाको तत्कालीन भीमपुर र पिपरियाको बिचमा पर्ने ६ कठ्ठा जग्गा विद्यालयलाई उपलब्ध गराउन पहल गर्नुभएको थियो । यसकारण भीमोदयको जग्गा प्राप्तिमा आदरणीय नन्दप्रसाद भट्टराईको भूमिका सह्रानीय रहेको पाइन्छ । उहाँले त्यसैबेलादेखि विद्यालयको संस्थापक संरक्षकको भूमिका निर्वाह गर्दै आउनुभएको छ । 

पदमपुरमा पछि जिल्ला वन र मालपोतको संयुक्त टोलीले डिमार्गेसन छुट्टाउने कार्यक्रमका दौरानमा जितपुरस्थित शशीकुमार खनालकी श्रीमती पुण्यकुमारी खनालको नाममा रहेको पर्ती जग्गालाई विशेष पहल गरी नम्बरीमा दर्ता गराई २ बिघा जग्गा भीमोदय माध्यमिक विद्यालय र १ बिघा ४ कठ्ठा अनिप्राशि सहपुरको भागमा हुने गरी नन्दप्रसाद भट्टराई र कलाधर पौडेलको संयुक्त नाममा नम्बरी रसिद काट्ने काम भएको थियो । यसरी विद्यालयको स्वामित्वमा तत्कालीन अवस्थामा २ बिघा ६ कठ्ठाको क्षेत्रफल कायम हुन आएको थियो । पदमपुर स्थानान्तरण पश्चात् हाल यस विद्यालय भवन रहेको विद्यालय हाताभित्र २ बिघा जग्गा तत्कालीन पदमपुर स्थानान्तरण आयोगले नीतिगत रुपमा उपलब्ध गराएकोमा पछि विद्यालयको आफ्नै लालपूर्जा भएको जग्गा नपाएको विश्लेषणसहित कमलप्रसाद आचार्यको नेतृत्वमा रहेको विद्यालय व्यवस्थापन समिति, विद्यालयमा कार्यरत शिक्षक तथा कर्मचारी, अध्ययनरत विद्यार्थीहरुसहित पदमपुर स्थानान्तरण आयोग रहेको तत्कालीन जिल्ला विकास समितिको कार्यकक्षमा दबाबमूलक डेलिगेशन पश्चात् विद्यालयलाई छुट्टै २ बिघा लालपूर्जासहितको जग्गा प्राप्त गर्न सफल भएको तथा २ बिघा तत्कालीन पदमपुर गाविसको फिल्डबुकमा कायम रही विद्यालयले भोगचलन गर्न पाउने गरी प्राप्त गरेको कुरा विद्यालयको अभिलेखबाट देखिन आउँछ ।

वर्षायामको नदीको भेलझैँ उर्लदो जागरुक पदमपुरे जनताको माध्यमिक तह सम्मको विद्यालय निर्माण गर्ने तीब्र चाहना अनुरुप सम्मानित व्यक्तित्व स्वर्गीय गुणराज पाठक र लिलाराज विष्टद्वारा मा.वि. शिक्षाको विद्यालय भवन शिलान्यास एवम् उद्घाटन गर्ने काम सु–सम्पन्न भएको थियो । उक्त कार्यलाई मूर्तता दिन र शैक्षिक सामग्री एवम् भौतिक स्रोत र साधन जुटाउने क्रममा तत्कालीन शिक्षाप्रेमी समाजसेवीहरू स्वर्गीय पिताम्बर आचार्य, गोविन्द चौधरी, गोविन्द चौधरी, पूर्णभद्र आचार्य, बालसिंह चौधरी नारायणबहादुर भट्टराई, हरिप्रसाद मिश्र र तत्कालीन शिक्षक प्रतिनिधि होमनाथ दाहालहरुको अथक प्रयास रहेको पाइन्छ । जसमा देउसी–भैलो, दान, चन्दा आदि कार्यहरू आर्थिक स्रोतको रुपमा रहेको थियो । त्यस्तै उक्त भवन निर्माणका लागि विशेष चन्दा दिई सम्मानित हुनुहुने व्यक्तिहरूमा श्री खेमलाल लामिछाने र यसै विद्यालयका भूतपूर्व खरिदार स्व. भोजनारायण चौधरी हुनुहुन्थ्यो । अनेकौँ समस्याको बाबजुद पनि यस विद्यालयले वि.सं. २०३९ साल फाल्गुण २४ गते मा.वि.स्तरको अस्थायी अनुमति प्राप्त गरेर पठनपाठनमा निरन्तरता गरे पश्चात् शिक्षाको उत्कट जनचाहनाले मूर्तरुप प्राप्त गरेको थियो । बदलिंदो परिस्थितिमा प्रा.वि. तह नभएकोले विद्यालय शिक्षाको तह अपूर्ण महसुश हुन गएपछि धेरै अन्तरालमा प्राथमिक तह थप गर्ने काम शुरुवात भएको देखिन्छ । वि.सं. २०४५ सालमा प्रा.वि. कक्षा सञ्चालन गर्ने स्वीकृति पत्र लिई वर्षैपिच्छे कक्षा अपग्रेडिङ्ग गर्दै वि.सं. २०४९ मा विद्यालयले १ देखि १० कक्षासम्मको पूर्णाकार कक्षासम्मको पूर्णाकार प्राप्त गरेको हो । तत्कालीन अध्यक्षको भूमिका निर्वाह गर्दै आउनुभएका श्री नारायणबहादुर भट्टराईको कार्यकाल सँगसँगै वि.सं. २०५२ साल पौष १३ गते मा.वि.स्थायी स्वीकृति प्राप्त गर्ने सौभाग्य प्राप्त भयो र त्यस उप्रान्त गाविसको एक मात्र सामुदायिक माध्यमिक विद्यालयको रुपमा निरन्तर यो विद्यालय सञ्चालनमा रहेको छ । पूर्व एनआरएन अध्यक्ष तथा यस विद्यालयका पूर्व विद्यार्थी श्री जीवा लामिछानेको १० लाख आर्थिक चन्दाको सहयोग लिई साविक उच्च मा.वि.को स्वीकृति प्राप्त गरी हाल विद्यालयमा कक्षा ० देखि १२ कक्षासम्मको अध्यापन जारी रहेको छ । शैक्षिक वर्ष २०७६ बाट विद्यालयमा प्राविधिक धारतर्फ कक्षा ९–१२ मा कृषि विषय तथा विज्ञान समूहमा कक्षा ११/१२ को अध्यापन शुरु गरिएको छ । वि.सं. २०७६ सालमा नै नेपाल सरकार र बागमती प्रदेश सरकारबाट यस विद्यालयलाई नमुना विद्यालयको रुपमा छनोट गरि विद्यालयको स्तरोन्नति कार्यलाई बढावा दिइयो । 

१३.२ भौगोलिक अवस्थाः
वि.सं. २०७२ असोज १ देखि घोषित कालिका नगरपालिकाको साविक पदमपुर गाविस दक्षिण कालिका नगरपालिका–१, पूर्व कालिका नगरपालिका–४, पश्चिम खगेरी खोला, उत्तर थाङखोलाको बीचमा रहेको  छ । चितवनको कूल क्षेत्रफलको २.०१ प्रतिशत भूभाग कालिका नगरपालिकाको पदमपुर क्षेत्रले ओगटेको छ । यसको कूल क्षेत्रफल २,५०० वर्ग किलोमिटर रहेको छ । यस विद्यालय कालिका नगरपालिका, पदमपुरको मध्यभागमा पर्ने वडा नं. ५ मा अवस्थित रहेको छ । सिङ्गो कालिका नगरपालिकाको पदमपुर क्षेत्रलाई हेर्दा पूर्व–पश्चिम लम्बाई अनुसार झण्डै मध्येभागमा तर उत्तर दक्षिणतिरको लम्बाई हेर्दा केही दक्षिणतर्फ अवस्थित रहेको छ  । विद्यालयको भवन आफ्नो जग्गाको पूर्वी, पश्चिमी तथा उत्तरी मोहडामा क्रमशः पश्चिम, पूर्व र दक्षिणतर्फ फर्किएर रहेका छन् । यस विद्यालय कालिका नगरपालिका वडा नं. १ साविक जुटपानी गा.वि.स.को ७, ८ र ९ वडाहरुबाट भौगोलिक रुपमा नजिक रहेको छ । विद्यालयको वास्तविक अवस्थित तलको गुगल नक्सामा अंकित भए अनुसारको छ ।

१३.३ विद्यालय रहेको समुदायको बनोट
यस विद्यालयको सेवा क्षेत्रमा अधिकांश जनजाति र पिछडावर्गको बसोबास रहेको छ । यहाँ प्रायःगरि थारु, तामाङ, बोटेदरै, नेवार, चेपाङ तथा ब्राम्हण–क्षेत्री जातिका बालबालिकाहरू अध्ययनरत छन् । विद्यालयको सेवाक्षेत्रभित्रको जनसंख्या वि.सं. २०७८ को जनगणना अनुसार महिला १२,२३१ र पुरुष १२,४८४ गरी जम्मा २४,७१५ जना रहेको छ । यहाँका मानिसहरू प्रायः बौद्ध र हिन्दु धर्म मान्ने गर्दछन् र आफ्नो परम्परा अनुसार तामाङ जातिहरू ग्याल्पो ल्होसार, थारु जातिहरू जितिया, पावनी र चेपाङ जातिहरु नुहागी आदि चाडपर्व मनाउने गर्दछन् । विभिन्न जातजातिका मानिसहरूको बसोबास भए पनि प्रायः गरेर हिन्दु धर्मावलम्वीहरुले मनाउने चाडपर्वमा पनि यिनीहरुले उत्तिकै रमाइलाको साथ मनाउने गर्दछन् ।